CHIA SẺ “CỬA ĐỨC TIN” (Lm Trầm Phúc)

    

ĐỌC TÔNG THƯ TỰ SẮC “CỬA ĐỨC TIN”

(Porta Fidei)

Lm Trầm Phúc 

Lời nói đầu

Chúng tôi đọc tông thư tự sắc “cửa đức tin”, không phải với tính cách một chuyên viên hay một nhà thần học, mà với tư cách của một người con của Giáo hội với tất cả tấm lòng thành, cũng để cùng với mọi người anh chị em trong Giáo hội chuẩn bị Năm Đức Tin này với tất cả thiện chí của mình.

Đây không phải là một khảo luận, một nghiên cứu có tính cách chuyên môn. Những nhà thần học đã nghiên cứu, đã giải thích thật sâu, đây chỉ muốn gợi lên một cảm nghĩ đơn thật mà thôi, hay đúng hơn, một suy niệm có tính cách vừa học hỏi vừa cầu nguyện.

Đây cũng chỉ là thiện chí của một cá nhân muốn tìm hiểu ý muốn của Vị Cha chung, và cố gắng thi hành trong khả năng của mình để đồng hành với anh chị em của mình trong cộng đoàn Giáo hội. 

 

PHẦN 1

NĂM ĐỨC TIN

 

Chúng ta đang sống trong một thế giới vô đạo. Càng ngày con người càng muốn loại bỏ Thiên Chúa như một vật cản, kìm kẹp họ, không cho họ tiến bộ, và hạn chế tự do của họ. Người Công giáo sống trong hoàn cảnh như thế, cũng bị ảnh hưởng rất nhiều. Những trào lưu tư tưởng vô thần luôn tấn công ồ ạt vào đức tin và Giáo hội. Nếp sống duy vật làm lung lạc nền luân lý đạo đức cũng ảnh hưởng nhiều, nhất là trên giới trẻ.

Đức tin dần dần bị đẩy lui vào hậu trường. Tất cả mọi vấn đề được duyệt lại theo một chiều hướng đối nghịch với Thiên Chúa. Những bậc thang giá trị từ lâu nay bị đảo lộn. Con người hôm nay không muốn để ý đến cái gì ngoài cuộc sống vật chất của họ. Khoa học được xem như đà tiến hiển nhiên của con người, và nhiều người tưởng rằng khoa học với những phát minh tân kỳ đã mê hoặc một số đông, có thể mang lại hạnh phúc cho con người. Nhưng với một cái nhìn khách quan, chúng ta nhận thấy khoa học chẳng những không đem lại hạnh phúc mà lại tàn phá hạnh phúc của con người.

Thế giới hôm nay như một núi lửa đang gầm ghừ phun ra những tai họa ghê gớm trên thế giới. Với những phương tiện truyền thông hiện đại, chúng ta có thể nhìn thế giới qua màn ảnh. Chúng ta thấy gì? Chiến tranh và đổ nát. Con người đang tiêu diệt lẫn nhau một cách man rợ chưa từng thấy.

Trong tình huống bất an hiện nay, con người đang lo sợ cho tương lai. Quả đất đã bị tàn phá, vũ khí độc hại đang sẵn sàng nổ tung…

Giáo hội vẫn giữ nguyên niềm tin của mình. Giáo hội muốn nói lên cho thế giới: “Hãy tin vào Thiên Chúa”, vì Ngài là Tình Yêu, Ngài mới là hạnh phúc của con người .

Năm Đức Tin

Đức Thánh Cha công bố Năm Đức Tin để đánh thức niềm tin của các tín hữu, thúc đẩy họ đào sâu vào đức tin, sống mật thiết với Thiên Chúa và loan truyền Thiên Chúa cho thế giới.

Đây chính là một nhu cầu khẩn thiết của Giáo hội và cũng là một điều thích hợp. Ít ra, Giáo hội cũng có thể giúp thế giới tìm về nguồn cội của mình. Chắc chắn lời mời gọi của Giáo hội mang lại cho các tín hữu một xác tín mới về đức tin và cho mọi người thiện chí một hướng đi đúng đắn hơn.

Đức tin tức là “cửa” dẫn đến với Chúa là hạnh phúc duy nhất của con người. Cửa đó vẫn rộng mở, chờ đón mọi người. Bước qua cửa đó không là dừng lại trong một tòa nhà, một nơi để con người nghỉ mà bước vào một cuộc hành trình dài đến suốt đời.

Hành trình đức tin

Đức tin là ra đi, đi về với Cha trên trời, Người cha đầy lòng thương xót đã thương tỏ mình ra cho chúng ta qua Người Con duy nhất của Ngài, nhờ đó chúng ta sẽ đạt đến hạnh phúc không suy tàn.

Hạnh phúc này do chính Chúa Kitô phục sinh mang lại, là “thành quả của sự phục sinh”. Hạnh phúc mà nhiều người vẫn chưa biết đến hay chưa tin, nhiều người vẫn chỉ biết mơ hồ, không xác tín, đánh mất chính hồng ân được ban cho mình.

Đức Thánh Cha ước mong mọi tín hữu phải “tái khám phá hành trình đức tin”, phải “lên đường dẫn đưa con người ra khỏi sa mạc, tiến đến sự sống, hướng về tình bạn với Con Thiên Chúa, về Đấng ban cho chúng ta sự sống, sự sống sung mãn” (số 2)

“Tái khám phá hành trình đức tin”

Tại sao phải tái khám phá? Phải chăng chúng ta đã biết rồi nhưng chưa đi sâu đủ, hay vì thói quen, chúng ta xem như “đã biết rồi, không cần phải tìm kiếm nữa”. Đức tin là một hồng ân nhưng không chúng ta đã đón nhận, nhưng đức tin như sự sống: cần đón nhận và phát triển. Một trẻ em sinh ra đời đã có sự sống và sự sống ấy phát triển theo thời gian, càng ngày càng vững chắc hơn. Đức tin cũng thế, phải lớn lên, tăng trưởng để đạt đến “tầm vóc trưởng thành” như thánh Phaolô đã nói. Hành trình đức tin là bước theo một con đường, chỉ một con đường duy nhất: “Thầy là đường, là sự thật và là sự sống”. Không có con đường nào khác để dẫn đến vinh quang tối hậu.

Tái khám phá hành trình đức tin” là trở về với chính mình để duyệt xét lại niềm tin của chúng ta. Nội dung của đức tin, chính là Thiên Chúa Ba Ngôi: Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Thiên Chúa Ba ngôi là Thiên Chúa Tình Yêu, và Tình Yêu đó đã được mạc khải cho chúng ta qua Chúa Con. Hành trình đức tin, chính là tìm về Chúa Giêsu là Lời trọn vẹn của Chúa Cha ngỏ với chúng ta. Chúa Giêsu là nguồn suối của chân lý và sự sống.

Chúng ta đã tin đến đâu? Ngài có thật là con đường chúng ta đang theo để đến với nguồn cội duy nhất không? Chúng ta có tin vào Ngài vô điều kiện như Ngài đòi hỏi chưa?

Thiên Chúa không ai thấy được, chỉ có người Con Một, đang ở cung lòng Chúa Cha, chính Ngài cho chúng ta biết Người” (Ga 1,18). Chúa Giêsu đã đến trần gian, Ngài kêu gọi chúng ta tin vào Ngài để dẫn đưa chúng ta đến Chúa Cha, nguồn sống và là nguồn Tình Yêu.

Tin vào Chúa Giêsu là một hồng ân. Không ai có thể tin nếu không lãnh nhận hồng ân đó. Khi đã lãnh nhận đức tin, chúng ta phải nuôi dưỡng và giúp nó tăng trưởng.

Tái khám phá hành trình đức tin

Tái khám phá hành trình đức tin vì chúng ta không thôi đi theo ánh sáng của Ngài, vì Ngài mãi mãi là vô tận, không bao giờ chúng ta có thể khám phá hết “sự phong phú khôn lường của Thiên Chúa”.

Tái khám phá hành trình đức tin để ngày càng làm nổi bật niềm vui và lòng hăng say phấn khởi, được đổi mới nhờ được gặp gỡ Chúa Giêsu”

Tái khám phá hành trình đức tin chính là tìm hiểu khuôn mặt Chúa Giêsu, nhìn ngắm Ngài, tiến đến một gặp gỡ thân tình sâu đậm với Ngài. Đó chính là niềm vui có thể làm thỏa mãn con tim luôn khao khát của chúng ta. Niềm vui trần thế mong manh không thể lấp đầy nhu cầu yêu thương của chúng ta. Thánh Âu-tinh đã cảm nghiệm sâu xa điều đó khi ngài nói: “Chúa đã tạo nên chúng con cho Chúa, tâm hồn chúng con luôn khắc khoải cho đến khi được an nghỉ trong Chúa”

Cuộc gặp gỡ với Chúa Kitô ánh sáng trong niềm tin là một cuộc gặp gỡ có sức đổi mới chúng ta. Ai đã gặp Chúa Giêsu thật sự đều được đổi mới: Môsê mang lấy ánh sáng trên khuôn mặt của ông khiến dân chúng không thể nhìn ông, sau khi đã diện kiến với Chúa trên đỉnh núi Khô-rep. Phaolô đã gặp Chúa Giêsu trên đường Đa-mat và đã trở nên con người mới. Bao nhiêu đấng thánh mà chúng ta quen nhắc đến đều đã có những cuộc gặp gỡ thân tình với Chúa Giêsu, là niềm vui và hy vọng của mọi tâm hồn.

Chúng ta hãy lên đường tìm lại khuôn mặt muôn đời rực sáng tình yêu của Chúa chúng ta, chúng ta sẽ nhận thấy tâm hồn sung mãn tràn trề niềm vui.

 ROSE NHO

PHẦN II

LÊN ĐƯỜNG

 

Đức Thánh Cha thúc đẩy chúng ta lên đường tìm Chúa, ngài cũng nói đến thực trạng đức tin của nhiều người, có thể nói là đa số.

Thực trạng hôm nay là con người quá bận tâm đến cuộc sống bên ngoài mà quên đi đời sống đức tin. Trong xã hội phương tây, vào những thế kỷ 15-17, khi Châu Âu gần như toàn tòng, đức tin được chấp nhận dễ dàng và xã hội phương tây chịu ảnh hưởng của Kitô giáo, nhưng hôm nay ảnh hưởng ấy vẫn còn trong đời sống xã hội, nhưng niềm tin đã bị loại trừ.

Trong xã hội chúng ta, người Công giáo chỉ là con số nhỏ (3%) không ảnh hưởng nhiều trên đời sống xã hội, có chăng là gián tiếp chịu ảnh hưởng của văn hóa tây phương mà thôi. Người Công giáo Việt Nam chìm ngập trong một xã hội đa tôn giáo và vô thần, vẫn ít nhiều bị chi phối và đức tin cũng xuống dốc.

Tình trạng di dân cũng trở thành một rào cản cho đức tin. Thanh niên thanh nữ Công giáo ở quê và tỉnh lẻ phải về các thành phố lớn để tìm công ăn việc làm, bị bứng gốc khỏi môi trường tôn giáo của mình, rời bỏ giáo xứ để đến nơi xa lạ, không kịp thích nghi với hoàn cảnh, một số lớn không có phương tiện, xa nhà thờ. Cuộc sống lao nhọc hằng ngày ở công ty, xưởng máy… không còn thì giờ để đến nhà thờ. Bao nhiêu yếu tố gây khó khăn cho đức tin, dần dần bằng lòng với cuộc sống mới, quên lãng việc giữ đạo. Đức tin từ từ bị bào mòn.

Cuộc khủng hoảng đức tin hiện nay nơi nhiều người mà Đức Thánh Cha đã lưu ý là một vấn đề nghiêm trọng cần phải lưu tâm đặc biệt (số 2). Nếu chúng ta không bị khủng hoảng trầm trọng, đức tin của chúng ta ít nhiều vẫn chịu ảnh hưởng của môi trường, của những điều kiện xã hội.

Hãy nghe những lời của Đức Thánh Cha: “Chúng ta không thể chấp nhận để cho muối lạt đi và ánh sáng bị che kín”

“Chúng ta không thể chấp nhận để cho muối lạt đi, và ánh sáng bị che kín”

Đây là một mệnh lệnh, là một tiếng kèn thúc quân vang lên trong khung trời bão tố của thế kỷ chúng ta.

“Nếu muối lạt đi,…nếu ánh sáng bị che kín…” thì chúng ta còn là gì? Thế giới này sẽ tan rửa vì lỗi của chúng ta. Thế giới sẽ trở nên tăm tối và sẽ đi về đâu? Hôm nay thế giới đã “gãy đổ” và đang trên bờ tận diệt. Con người mất phương hướng, chỉ biết sống không cần tương lai, không cần hạnh phúc, chỉ biết “tiêu thụ giấy báo, hình ảnh, rượu mạnh và đàn bà…” (F.Sulivan)

Chúng ta bị liên đới với mọi người, chúng ta không thể rỗi linh hồn một mình. “Chúng ta không thể… để cho muối lạt đi, và ánh sáng bị che kín”. “Anh em là muối cho đất là ánh sáng của thế gian…”

Chúa Giêsu đã đến trong trần gian, đến gặp gỡ chúng ta, mang đến cho chúng ta “nguồn phong phú bất tận của Ngài”, biến chúng ta thành “tạo vật mới”, “đưa chúng ta từ chốn tối tăm tới miền ánh sáng dịu huyền của Ngài”

  • Biến chúng ta thành muối, thành ánh sáng

Chúng ta không thể:

  • Để cho muối lạt đi

  • Và ánh sáng bị che kín.

Đây là một điệp khúc mà chúng ta phải hát mãi trong cuộc lữ hành của chúng ta.

  • Là một quyết tâm mới, một quyết tâm mãnh liệt phải nuôi dưỡng mỗi ngày.

  • Là một hướng đi phải nhắm tới.

Nhưng cần phải nhìn về Đấng là Ánh sáng thế gian để mang lấy ánh sáng, Ngài đã đến, Ngài đã sống, đã thở bầu không khí này, uống dòng nước này, đi trong ánh sáng mặt trời này. Ngài đã sống như chúng ta (ngoại trừ tội lỗi).

Chúng ta đã gặp Ngài chưa? Chắc chắn chúng ta đã gặp Ngài, trong hoàn cảnh thực tế nào đó, như người nữ Samari bên bờ giếng Giacop, người nữ đó là một người trong chúng ta. Bà đã đối thoại với “ông Do Thái” không quen, và đã từ từ khám phá ra Ngài là Đấng Mêsia, là “mạch nước hằng sống” tuôn trào sự sống. Đức Thánh Cha thôi thúc chúng ta: “Hãy tái cảm thấy nhu cầu lắng nghe Chúa Giêsu…” (số 3)

Lắng nghe để đưa đến gặp gỡ.

Tin Mừng là một chuỗi những gặp gỡ bất ngờ nhưng có sức biến đổi tận gốc, những con người xem ra không thể cải hóa.

Người nữ Samari, Matthêu, Giakêu, Madalena…Dưới mỗi tên đó chúng ta tìm thấy một lịch sử của mỗi người chúng ta. Chúng ta có thể là Matthêu thu thuế ham tiền, tham nhũng. Giakêu cũng thế, người nữ Samari, Madalêna lăng loàng, trụy lạc…nhưng chúng ta lưng chừng, không xác tín, không cương quyết “hăm hẳm, không nóng, không lạnh”. Ngài sẽ nhìn chúng ta thế nào? Và chúng ta nhìn Ngài như thế nào?

Những người khác có điều kiện tốt đẹp hơn: Nicôđêmô, Anrê và Gioan, Phêrô và Philipphê.

Nicôđêmô. Một tâm hồn khao khát sự công chính đã đến gặp Chúa Giêsu ban đêm, và Chúa đã cho ông tìm thấy con đường tái sinh. Chính ông đến gặp Chúa. Đây là một hành động tự nguyện do khát vọng tâm linh thúc đẩy. Và Chúa Giêsu đã vạch đường cho ông tìm đến Ngài trong tự do: con đường “tái sinh”.

Anrê và Gioan được thầy Gioan Tẩy Giả hướng dẫn cũng đi theo Chúa Giêsu: “Thưa Thầy, Thầy ở đâu?” Một tìm kiếm thật tâm đã gặp được Đấng họ đang mong đợi và gắn bó với Thầy suốt đời.

Nhưng cũng có những cuộc gặp gỡ thất bại. Người thanh niên giàu có đầy thiện chí và tốt lành: “các điều răn con đã giữ từ thuở nhỏ”. Nhưng khi bảo anh bán đi tất cả, phân phát cho kẻ nghèo và theo Thầy với hai bàn tay trắng, anh đã “chào lui”.

Nhóm Phariêu và Sađốc đã từng nghe Thầy giảng, đã từng tranh luận với Thầy, nhưng họ vẫn không gặp được Thầy. Cuộc gặp gỡ biến thành đối nghịch, sau cùng, họ đóng đinh Ngài vào thập giá.

Chúng ta đến với Chúa tự do, không bị cưỡng bách. Chúa vẫn tôn trọng tự do của mỗi người, Ngài chỉ mời gọi còn chấp nhận hay từ chối là quyền của mỗi người.

Trong Năm Đức Tin này, Giáo hội mời gọi con cái mình tìm về nguồn gốc của chính mình, tìm về nguồn duy nhất của mình.

“Chúng ta không thể chấp nhận cho muối lạt đi và ánh sáng bị che kín”

Để giữ cho muối luôn mặn, cho ánh sáng vẫn chiếu sáng, Đức Thánh Cha mời gọi “tìm lại sở thích nuôi dưỡng mình bằng Lời Chúa, bằng Bánh Hằng Sống” (số 3). Đó là hai của ăn mà Giáo hội luôn nuôi dưỡng con cái mình. Không gặp gỡ Lời Chúa làm sao hiểu được ý Ngài? Không ăn tấm bánh Thần linh làm sao đủ sức nuôi ngọn đèn chúng ta chiếu sáng?

Cuộc gặp gỡ sâu đậm nhất với Chúa chúng ta chính là ăn lấy Ngài. Ngài mới thực sự là ánh sáng trần gian, chúng ta mới trở thành con cái ánh sáng. Tìm về nguồn sống trường sinh, chúng ta mới “kín múc được nước sự sống”.

“Giáo huấn của Chúa Giêsu vẫn còn vang dội mạnh mẽ, ngày nay như trước đây: “Các con hãy làm việc không phải để được lương thực mau qua, nhưng là lương thực tồn tại mãi mãi.” Chúng ta cần hỏi Ngài: “Chúng ta phải làm gì để thi hành những công việc của Thiên Chúa?” Và Ngài sẽ dạy chúng ta phải làm gì. “Anh em hãy tin nơi Đấng Ngài sai đến.” (số 3)